Kretowisko wykonane z ciasta jest w zasadzie niezjadliwe, podobnie jak „dom” o podobnie brzmiącej nazwie, ofiarowany niegdyś - z dumą i pompą - pewnemu pisarzowi przez władze Warszawy. 

Dom-instalacja, który miał rozsławić w świecie hojność i wspaniałomyślność ofiarodawców.

Kto okazuje się tytułowym kretem i czy należy polać mu kielicha?

„Ojciec Kereta ukrywał się podczas okupacji przez wiele miesięcy w tak ciasnym pomieszczeniu, że nie można było ani wstać, ani leżeć, tylko siedzieć. Gdy został wydobyty spod ziemi, nie mógł chodzić i miał zaniki mięśniowe”. - Wikipedia

„Dom Kreta” to spotęgowanie upiornego żartu i „makabrycznej rekonstrukcji historycznej”¹ do granic absurdu, gdzie podkreślona zostaje wymowa antyludzka niemożliwej do użytkowania przez człowieka architektury, ale też kreowanej atmosfery, w której nie da się już żyć „po ludzku”.

Dom kreta - dziura w ziemi - to symboliczne miejsce wyznaczone nie tylko dla społeczności pochodzenia żydowskiego, lecz „dom” dla wszelkich tak zwanych „mniejszości”, nieprzystających do norm narzucanych przez kulturę dominującą.

Poprzez rytualny obrządek „libacji”, korzystając ze spuścizny wybitnego psychologa Carla Gustawa Junga, ekstrapolując, oczekuje się, że podjęta próba pracy nad świadomością - jeśli rozegra się ona nawet jedynie na poziomie jednostkowym i symbolicznym - może mieć swój drobny wkład w zmiany w pokładach nieświadomości zbiorowej. Ponieważ jednak efekt jest nieprzewidywalny, jak to z eksperymentami bywa, być może przerośnie nawet oczekiwania. 

1 Latający Cyrk im. Kazimierza Wielkiego przedstawia:

„Najwęższy dom świata – wydarzenie na skalęglobu”.

Rekonstrukcja historyczna w 70. rocznicęAkcji Reinhardt

Elżbieta Janicka, SLH 2/2013